Doordat de natuur daar zo lang haar gang heeft kunnen gaan, heeft het gebied belangrijke ecologische kwaliteiten ontwikkeld. Door de variatie in de begroeiing vonden veel dieren er een leefgebied. Deze kwaliteit kan bij een juiste aanpak nog versterkt worden. Vooral voor amfibieën en flora liggen er goede kansen.
De werkgroep inventaristeerde de natuurwaarde van de Pomona-boomgaard en stuurde haar bevindingen ter ondersteuning van haar verzoek naar de gemeente. Het leest als een lofzang op een verscholen paradijsje. Men zou er uit kunnen concluderen dat het kleine stukje stille wildernis al meer dan voldoende recreatieve waarde biedt. Alleen een poeltje ontbreekt er nog.
De Pomona-boomgaard ligt ingeklemd tussen de flats van Pomona en de nieuwbouwlocatie de Boomgaarden. De westelijke grens wordt gevormd door de Dijkgraaf, een historische waterloop, en het aanliggende fietspad.
In het noorden loopt een diepliggende watergang met aan weerszijden hoge bomen, voornamelijk Els, Iep en Wilg. Deze worden aan de zuidzijde omzoomd door braamstruweel, wat overgaat in een ruig grasland met een rij oude Elzen. Achter een rij Italiaanse populieren ligt een verwilderde boomgaard met oude fruitbomen, enkele hogere bomen en vooral metershoog braamstruweel. Het zuidelijk deel bestaat uit vrij ruig grasland op matig voedselrijke bodem, met in het oosten een aantal kleine fruitbomen en ruigten.
Door de gevarieerde structuur van hoge bomen, struiken als mei- en sleedoorn, braamstruweel, ruigte en grasland biedt het terrein uitstekende schuil-, nest- en foerageermogelijkheden voor tal van diersoorten. Vogels zijn de meest opvallende bewoners, met struweelvogels als de Bosrietzanger, Braamsluiper en Spotvogel. Zoogdieren laten zich minder gemakkelijk zien, maar verschillende soorten muizen en spitsmuizen mogen worden verwacht en dat geldt ook voor de egel. Mogelijk komen er kleine marterachtigen als de wezel voor. De haas is er wel gezien. De boomgaard vormt waarschijnlijk een goed foerageergebied voor vleermuizen, maar gegevens daarover ontbreken.
Braamsluiper.
Bosrietzanger.
Spotvogel.
Vleermuizen.
Voor amfibieën als Gewone pad, Bruine kikker en Kleine watersalamander vormt het terrein een uitstekende landbiotoop. Aan geschikte voorplantingswateren ontbreekt het echter. De aanwezige wateren zijn alle slecht van kwaliteit en structuur. Bij inventarisaties is slecht éénmaal een larve van de Kleine watersalamander aangetroffen in de vijver onder de flat. De situatie voor vlinders en andere insecten is onbekend. De plantengroei bestaat uit zeer algemene soorten. Het grote grasland herbergt onder andere Smalle weegbree en Sint Janskruid, hetgeen duidt op een matig voedselrijke bodem.
Gewone pad.
Bruine kikker.
Kleine watersalamander.
Smalle weegbree.
Sint Janskruid.
Voor vogels en zoogdieren is de huidige situatie goed. Het is dus zaak hierin geen grote veranderingen aan te brengen. Wel is het van groot belang dat het gebied door ecologische verbindingsbanen in contact staat met andere groengebieden, zoals Kortenoord en de Rooseveltweg, die in de toekomst hopelijk als ‘groene vinger’ zal worden ingericht. De grootste winst valt te behalen voor amfibieën en de flora. Voor amfiebieën vormt het terrein al een prima landbiotoop. De aanleg van een poel zou in de behoefte aan een voortplantingswater voldoen, waarmee de boomgaard in één klap een solide kerngebied voor verschillende soorten amfibieën zou zijn.
Voor de flora liggen er goede kansen in het grasland aan de zuidkant. Ondanks het ontbreken van een goed beheer is dit niet sterk verruigd en komen soorten voor van minder voedselrijke bodem. Een hooilandbeheer van tweemaal maaien en afvoeren zal de botanische waarde doen toenemen. Bovendien is er voldoende ruimte voor gefaseerd beheer waar insecten van kunnen profiteren.
De boomgaard is verder een belangrijk historisch gegeven, temeer omdat met het plan de Boomgaarden, de laagstamboomgaard ter plaatse zal verdwijnen. Door de verwildering is het klassieke beeld van de hoogstamboomgaard echter minder herkenbaar. De oude fruitbomen hebben juist wel weer een hoge natuurwaarde. De huidige fruitbomen zijn te lang van onderhoud verstoken om weer als typische hoogstamboom te kunnen functioneren. Gezien hun ecologische waarde dienen deze gehandhaafd te blijven om op termijn af te sterven. Om toch het ‘boomgaard-element’ te behouden, kunnen enkele nieuwe hoogstambomen worden aangeplant.
Het verwilderde en natuurlijke karakter zal veel mensen aanspreken. Daartoe behoren in ieder geval kinderen, gezien de sluippaadjes en hutpogingen. Het terrein is verder alleen aan de randen ontsloten en wordt daar gebruikt als hondenuitlaat.
Bij instandhouding van de ecologische kwaliteiten en een juiste aanpak zullen de omwonenden de toegenomen bloemenrijkdom en de poel vast en zeker waarderen. Het verdient aanbeveling om mogelijkheden te onderzoeken die de mensen in staat stellen van deze natuur te genieten zonder deze te verstoren.
22 december 2000
